ท่วงท่าลีลาอันอ่อนช้อยงดงามของศิลปะการแสดงไทย ไม่ว่าจะเป็นการฟ้อนสาวไหม แห่งอาณาจักรล้านนา การแสดงโขนอันมีประวัติศาสตร์ยาวนานนับตั้งแต่ สมัยอยุธยา จนถึงศิลปะแห่งการต่อสู้อย่างการรำดาบและมวยไทย รวมทั้งลีลา ท่ากายบริหารโบราณของฤาษีดัดตน ได้ถูกถ่ายทอดจากโลกแห่งความจริงเข้าสู่โลกเสมือน ที่ผู้ใช้จากทั่วโลกสามารถร่วมเรียนรู้และสืนสานศิลปะอันงดงามของการแสดงไทยผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

เพื่อธำรงศิลปวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่บนโลกดิจิทัล เนคเทคได้ร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ ในการผสมผสานภูมิปัญญาด้านศิลปะการแสดงดั้งเดิมเข้ากับ ความทันสมัยของเทคโนโลยี เพื่อนำเรื่องราวทางศิลปวัฒนธรรมไทยถ่ายทอด สู่ผู้คนบนโลกยุคใหม่ ด้วยรูปแบบการแสดงที่มีชีวิตชีวาในลักษณะแอนิเมชั่นสามมิติ เทคโนโลยี Motion Capture ที่ใช้ในการตรวจจับการเคลื่อนไหวจากเซ็นเซอร์ ที่ติดตามร่างกาย ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดลีลาอ่อนช้อยของศิลปะการแสดงไทยที่มีรายละเอียดมาก เพื่อสร้างตัวละครสามมิติที่สามารถ
แสดงท่าทางและอิริยาบทการแสดงต่างๆ ได้เสมือนจริง

เนคเทค โดยหน่วยปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาสื่อดิจิทัล ได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาในการนำเทคโนโลยี Motion Capture มาใช้จัดเก็บบันทึกท่ารำฟ้อนสาวไหม ซึ่งเป็นลีลาการร่ายรำที่ถ่ายทอดวิถีชีวิตชาวล้านนา ในการทอผ้าไหม นับตั้งแต่การเก็บดอกฝ้าย สาวเส้นฝ้าย จนถึงการถักทอจนกลายมาเป็นผืนผ้า้ในที่สุด โดยมีการบันทึกท่า่ฟ้อนรำต่า่งๆ ที่มีความปราณีต บรรจงในรูปแอนิเมชั่นสามมิติ เพื่อการเรียนรู้ศิลปะการแสดงไทยและสืบทอดภูมิปัญญา ท้องถิ่นของชาวล้านนาให้คงอยู่สืบไป

เทคโนโลยี Motion Capture จะใช้การตรวจจับภาพเคลื่อนไหวจากจุด Marker ประมาณ 42 จุด ที่ติด ไว้ตามร่า่งกายหรือชุดของผู้แสดง (Body Suit) การรับสัญญาณ การเคลื่อนไหวต่างๆ จะผ่านกล้อง Optical Motion Capture (Eagle Digital Camera) ซึ่งแสงจากตัวกล้องจะส่องไปกระทบกับ Marker เพื่ออ่านและแปรค่า การเคลื่อนไหวจากผู้แสดงเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ จากนั้นระบบจะนำค่าที่ได้ ไปรวมกับตัวละคร (Model) ที่สร้างไว้ ทำให้ตัวละคร 3 มิติ (3D Modeling) ที่สร้างขึ้นสามารถแสดงท่าทางเคลื่อนไหวได้สมจริง ทั้งนี้หากต้องการข้อมูล รายละเอียดของท่วงท่าต่างๆ อย่างครบถ้วน สามารถเพิ่มจุด Marker เพื่อบันทึก ข้อมูลของลีลาการร่ายรำต่างๆ ให้สมบูรณ์มากขึ้น


ขณะเดียวกันเนคเทคได้ร่วมกับและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในการถ่ายทอดศิลปะ การแสดงโขน ซึ่งเป็นนาฏศิลป์ชั้นสูงที่มีคุณค่าของไทย โดยพัฒนาระบบข้อมูลดิจิทัลที่เก็บรวบรวมข้อมูลสำคัญๆ ของการแสดงโขน ท่าร่ายรำ และเครื่องแต่งกาย ซึ่งฐานข้อมูลนี้สามารถนำมาใช้พัฒนาต่อยอดร่วมกับเทคโนโลยีอื่นๆ เช่นเทคโนโลยีระบุตัวตนด้วยคลื่นความถี่วิทยุ หรือ RFID เพื่อสร้างระบบติดตามและบริหารจัดการงานด้านคงคลัง (Inventory) ของเครื่องแต่งกายโขนให้เป็นระเบียบ และมีมาตรฐาน การพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ช่วยในการสร้างต้นแบบการแต่งกาย ยืนเครื่องโขนที่ช่วยให้ผู้ออกแบบสามารถสร้างแบบจำลองของการแต่งกาย บนตัวละครโขน โดยเลือกวัสดุ รูปแบบ ลวดลายของผ้า เพื่อดูความเหมาะสม ก่อนมีการตัดเย็บจริง ดังรูปที่ 1 เป็นต้น


per01

รูปที่ 1 การพัฒนาระบบข้อมูลดิจิทัลที่เก็บรวบรวมข้อมูลสำคัญๆ
ของการแสดงโขน ท่าร่ายรำ และเครื่องแต่งกาย

นอกจากนี้หน่วยปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาสี่อดิจิทัลยัง ได้ทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัย มหาสารคามและสำนักดาบศรีไตรรัตน์ ในการพัฒนาสาระดิจิทัลสำหรับการอนุรักษ์
ศิลปวัฒนธรรม เพื่อสร้างเครื่องมือและระบบคลังข้อมูลท่ารำดาบไทย ดังรูปที่ 2-5



per02

รูปที่ 2 ท่ารำดาบไทยแบบดั้งเดิม

 

per03

รูปที่ 3 การนำเทคโนโลยี Motion Capture มาใช้บันทึกท่ารำดาบไทย

 

per04

รูปที่ 4 การเตรียมโมเดล 3 มิติ สำหรับอุปกรณ์ ผู้รำดาบ และสภาพแวดล้อม

 

per05

รูปที่ 5 การประมวลผลข้อมูลที่ได้จาก MotionCapture รวมกับโมเดล 3 มิติ

เพื่อประมวลผลภาพ (Render)ทำให้ได้แอนิเมชั่นท่ารำดาบไทยในรูปแบบสามมิติ

พร้อมกันนี้มหาวิทยาลัยมหาสารคามเองก็ได้จัดเก็บท่าในการพัฒนาระบบมวยไทยสามมิติ เพื่อถ่ายทอดและสืบสานศิลปะแม่ไม้มวยไทยกว่า30ท่า อันเป็นท่วงท่าของศิลปะการต่อสู้ไทยอีกแขนงหนึ่ง ที่ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมและเอกลักษณ์ สำคัญของชาติ

และเพื่อสืบต่อ ศิลปะท่า่กายบริหารไทยยุคโบราณ เนคเทค โดยหน่วยปฏิบัติการวิจัยคลังอนุพันธ์ความรู้ กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ได้ร่วมมือกับ สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) และศูนย์ไทยกริดแห่งชาติ นำเทคโนโลยี Motion Capture มาช่วยในการจัดเก็บท่ากายบริหารฤาษีดัดตนให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล โดยได้นำท่าหลักๆ ที่ได้รับการรับรองจากแพทย์แล้วว่าสามารถฝึกทำเองได้อย่างปลอดภัย จำนวน 15 ท่า มาพัฒนาเพื่อเผยแพร่ผ่านการ์ตูนแอนิเมชั่นสามมิติ ตามรูปที่ 6

 

 

per06

ที่มา : http://rusiedotton.thai.net
รูปที่ 6 ฤาษีดัดตนฉบับดิจิทัลที่ให้ความรู้ท่ากายบริหารแบบไทย


ลีลาอันงดงามของศิลปวัฒนธรรมไทย องค์ความรู้และภูมิปัญญาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการแสดงการต่อสู้จนถึงท่า่กายบริหารที่ไีด้รับ การถ่า่ยทอดผ่า่นตัวละครสามมิติิ ซึ่งสร้างขึ้นให้มีความนุ่มนวล เมื่อผนวกเข้ากับเทคนิคสร้างภาพเคลื่อนไหว ที่แสดง อิริยาบถได้เสมือนจริง พร้อมกับการบรรยายในแต่ละท่วงท่าอย่างละเอียด จะเป็นฐานข้อมูลดิจิทัลด้านศิลปวัฒนธรรมที่สำคัญ ที่ไม่เพียงช่วยสืบสานมรดกและความเป็นชาติไทย หากยังสามารถนำไปพัฒนาต่อยอดเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ทางเศรษฐกิจให้กับศิลปวัฒนธรรมไทยได้อีกด้วย

ทั้งนี้ คลังข้อมูลดิจิทัลด้านศิลปะการแสดงนี้ สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาสื่อโฆษณา ภาพยนตร์ เกมส์ หรือเนื้อหาสำหรับการเรียนรู้ในรูปแบบของ e-Learning ต่างๆ และหากนำมาผสมผสานเข้ากับอุปกรณ์เสริมที่รองรับการทำงานแบบโต้ตอบได้ (Interactive Devices) จะนำไปสู่การพัฒนาระบบการฝึกฝน แบบ Interactive Training ที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถฝึกศิลปะการแสดงในท่วงท่า่ต่า่งๆ ได้อย่างถูกต้อง ผ่านการโต้ตอบกับระบบคอมพิวเตอร์