anaden3d


การใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัล เพื่อสนับสนุนการพัฒนาระบบการให้บริการทางการแพทย์ยุคใหม่ คืออีกเป้าหมายของโครงการ Digitized Thailand ที่พยายามผลักดันการใช้ระบบคลังข้อมูลดิจิทัลเพื่อยกระดับบริการด้านสาธารณสุขและรักษาพยาบาลของประเทศให้มีมาตรฐาน การพัฒนาเทคโนโลยีที่สามารถจัดเก็บข้อมูลสุขภาพของผู้ป่วยอย่างเป็นระบบ โดยแพทย์สามารถเรียกใช้ข้อมูลต่างๆ ได้ทันทีผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์ จะเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยสร้างระบบการรักษาพยาบาลไทยให้มีประสิทธิภาพและมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น
ทีมวิจัยจากหน่วยปฏิบัติการวิจัยเทคโนโลยีภาพแห่งเนคเทค ได้คิดค้นเทคโนโลยีเพื่อช่วยการพัฒนาด้านการแพทย์โดยเริ่มงานจากด้านทันตกรรม ด้วยการพัฒนาระบบจัดเก็บและวิเคราะห์แบบจำลองฟันโดยใช้เทคโนโลยี 3 มิติ ภายใต้ชื่อ AnaDent3D

AnaDent3D ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก คือ ระบบจัดเก็บข้อมูลแบบจำลองฟันดิจิทัล 3 มิติ (AnaDent3D Database) ระบบสื่อสารข้อมูลแบบจำลองฟันดิจิทัล 3 มิติ (Patient Data Formats) และระบบวิเคราะห์ข้อมูลแบบจำลองฟันดิจิทัล 3 มิติ (AnaDent3D Viewer)

ทั้งนี้ ทีมวิจัยได้นำ 3 เทคโนโลยีหลักมาใช้ในการพัฒนาระบบ ประกอบด้วย เทคโนโลยี OpenGL (Open Graphics Library) สำหรับการแสดงผลภาพ 3 มิติผ่านเครื่องคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยี X3D (Extensible 3D Graphics) ซึ่งมีการพัฒนาการขึ้นมาจาก Virtual Reality Modeling Language (VRML) สำหรับแสดงผลภาพ 3 มิติผ่านเว็บบราวเซอร์ และเทคโนโลยี OpenGl ES (Open Graphics Library for Embedded System) สำหรับไลบรารีที่ช่วยในการแสดงผลภาพ 3 มิติผ่านระบบอุปกรณ์สมองกลฝังตัว อาทิ อุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ต่างๆ

anaden_3D02

รูปที่ 1  เทคโนโลยีหลักที่ใช้ในการพัฒนาระบบ AnaDent3D
การจัดเก็บข้อมูลแบบจำลองฟัน จะเริ่มจากการสแกนแบบจำลองฟันที่ทำจากปูนปลาสเตอร์เข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ด้วยเครื่องสแกนแบบจำลองฟันดิจิทัล 3 มิติ โดยไฟล์ภาพที่ได้จะนำมาแปลงเป็นไฟล์ในรูปแบบของ Standard Template Library (STL) ที่มีความละเอียดสูงและความละเอียดต่ำ และไฟล์แบบ VRML ขณะเดียวกันแบบจำลองฟันที่ทำจากปูนปลาสเตอร์จะนำมาถ่ายด้วยกล้องดิจิทัล เพื่อเก็บบันทึกในรูปของไฟล์ JPG

ไฟล์ภาพต่างๆ ทั้งแบบ 3 มิติและ 2 มิติ จะส่งขึ้นเพื่อจัดเก็บในระบบเครือข่ายออนไลน์ ซึ่งทันตแพทย์เจ้าของไข้สามารถเรียกดูข้อมูลแบบจำลองฟันดิจิทัล 3 มิติของคนไข้และรูปภาพประกอบเพื่อช่วยการวินิฉัยและรักษา โดยสามารถเลือกดูข้อมูลได้ 3 รูปแบบ คือ ดูผ่านเว็บราวเซอร์สำหรับไฟล์ VRML ดูผ่านมือถือสำหรับไฟล์ STL ความละเอียดต่ำ หรือดาวน์โหลดไฟล์มายังเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล และใช้โปรแกรม AnaDent3D Viewer ที่ระบบให้มาทำการวิเคราะห์และวางแผนการรักษาต่อไป

anaden_3D03

รูปที่ 2 ผังขั้นตอนการทำงานตั้งแต่การจัดเก็บข้อมูลแบบจำลองฟัน

 

AnaDent3D  เป็นการสร้างระบบจัดเก็บข้อมูลทางทันตกรรมดิจิทัล ที่นับว่ามีประโยชน์ต่อทันตแพทย์หลากหลายสาขา อาทิ ทันตแพทย์จัดฟัน ทันตแพทย์ผู้ชำนาญด้านการผ่าตัดใบหน้าและขากรรไกร ทันตแพทย์ด้านทันตกรรมประดิษฐ์ ทันตแพทย์ทั่วไป รวมทั้งบุคลากรด้านการทันตกรรมต่างๆ อีกทั้งยังเป็นระบบพื้นฐานสำคัญที่ช่วยสนับสนุนโครงการ Digitized Thailand ในการสร้างให้เกิดบริการทางการแพทย์ยุคใหม่ที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

 

anaden_3D
รูปที่ 3  Snap shots จากโปรแกรม AnaDent3D Viewer
สามารถอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้จาก

เว็บไซต์
http://anadent3d.com

บทความวิชาการ

1. N. Wongwaen, C. Sinthanayothin. Computerized Checking of Overjet, Overbite and Occlusal Contact on 3D Dental Cast. 6th International Joint Conference on Computer Science and Software Engineering, JCSSE2009 2009, Volumn1, pp. 247-250 .
2. Chanjira Sinthanayothin, Nonlapas Wongwaen, Wisarut Bholsithi. Computerized Method of Virtual Bases Construction for Orthodontic Study Model. The 25th International Technical Conference on Circuits/Systems, Computers and Communications (ITC-CSCC 2010) , Pattaya, Thailand. July 4-7,2010
3. Nonlapas Wongwaen, Chanjira Sinthanayothin. Computerized Algorithm for 3D Teeth Segmentation. IEEE Xplore: 2010 International Conference on Electronics and Information Engineering (ICEIE 2010). Kyoto, Japan, August 1-3, 2010
4. Chanjira Sinthanayothin, Natthawadee Phichitchaiphan, Nonlapas Wongwaen, Wisarut Bholsithi. System for Archiving, Communication and Analyzing of 3D Dental Cast Model. IEEE Xplore: 2010 International Conference on Electronics and Information Engineering (ICEIE 2010). Kyoto, Japan, August 1-3, 2010